Ξύπνα έλληνα, η μάνα σου σκορπάει τη σύνταξη σε κομπίνες AI

Αν κάποιος μας έλεγε, πριν από μερικά χρόνια, ότι το μεγαλύτερο τεχνολογικό επίτευγμα της δεκαετίας θα ήταν η αφορμή για να αποκαλυφθεί με τον πιο κυνικό τρόπο το χαμηλό επίπεδο τεχνολογικής και πληροφοριακής παιδείας μίας απελπιστικά μεγάλης μερίδας Ελλήνων, πιθανότατα θα τον θεωρούσαμε υπερβολικό και κακοπροαίρετο.

 

Αν, επίσης, μας έλεγε πως μεγάλοι άνθρωποι θα έπεφταν «σαν τα κοτόπουλα» σε κάθε κωμικά κακοστημένη παγίδα στο διαδίκτυο, χωρίς ίχνος ενήλικου σκεπτικισμού και κοινής λογικής, πάλι θα δυσκολευόμασταν να τον πιστέψουμε.

 

Δυστυχώς, αυτή ακριβώς είναι η κατάσταση στην ψηφιακή Ελλάδα του 2026: άνθρωποι πλήρως τεχνολογικά αναλφάβητοι κρατάνε στα χέρια τους συσκευές των οποίων την ισχύ αγνοούν, και οι οποίες, πέρα από μία «απλή» σύνδεση στο ίντερνετ, διαθέτουν πλέον και την πολύπλευρη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης, τόσο σαν πομποί της, αλλά πολύ περισσότερο και ως δέκτες της.

 

Τα ευτράπελα που διαδραματίζονται καθημερινά, πια, με απερίσκεπτα θύματα του AI ήταν προδιαγεγραμμένα ήδη από πολύ παλιότερα, από την εποχή που οι απάτες χρησιμοποιούσαν απλά κακό φώτοσοπ και πασιφανώς ψεύτικα προφίλ στα κοινωνικά δίκτυα.

Όταν η αφέλεια και η ασχετοσύνη ενός πεισματικά αμαθούς κοινού είναι τόσο πασίδηλη, ώστε να μην απαιτούνται καν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά πειθούς από τους θύτες για να καταφέρουν τον σκοπό τους, είναι εύκολο να μαντέψει κανείς τι μπορεί να συμβεί όταν εφευρεθεί μία τεχνολογία που θα τα προσφέρει.

Το πρόσφατο περιστατικό με τη γυναίκα στην Πάτρα, η οποία έστειλε 100€ στον… Κριστιάνο Ρονάλντο, ο οποίος μάλιστα της τα ζητιάνεψε και στα ελληνικά (!), μπορεί να ακούγεται βγαλμένο από επιθεώρηση του Σεφερλή, όμως στην ουσία είναι απλώς μία υπενθύμιση της γνωστικής ένδειας που επικρατεί σε ανυπολόγιστο βαθμό γύρω μας.

 

Ίσως στην προκειμένη περίπτωση η «ζημιά» να ήταν σχετικά μικρή, όμως δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι, με την ίδια λογική, είναι εφικτό να χαθούν και σημαντικά χρηματικά ποσά, όπως, για παράδειγμα, σε μία αντίστοιχη, παλαιότερη περίπτωση όπου ένας άλλος υπερήλικας έστειλε 5.000€ σε επιτήδειο, πιστεύοντας ότι συνομιλεί με την… Σκάρλετ Γιόχανσον.

 

Και ακόμα βρισκόμαστε στην αρχή.

Τα παραπάνω μπορεί να ακούγονται ακραία, προβληματικά σενάρια που πιθανότατα δεν αφορούν την πλειοψηφία του κόσμου. Όμως τι θα συμβεί, αν σε μερικά χρόνια το AI και τα deepfakes εξελιχθούν τόσο, ώστε να μπορούν να αντιγράψουν επαρκώς την ομιλία και τα οπτικά χαρακτηριστικά όχι κάποιου διάσημου ποδοσφαιριστή ή ηθοποιού, αλλά ενός συγγενικού προσώπου του θύματος;

Πόσες περιουσίες και κόποι ζωής θα χαθούν από τη μία στιγμή στην άλλη, και πόσα παιδιά ουσιαστικά θα αποκληρωθούν από την εγκληματική ανοησία των γονιών τους, οι οποίοι μετέπειτα θα δικαιολογηθούν επικαλούμενοι την καλή τους πρόθεση;

 

Ποικιλία υποψήφιων θυμάτων υπάρχει, και είναι τρομακτικά ευρεία. Τα κοινωνικά δίκτυα βρίθουν από ηλικιωμένους αλλά και νεότερους ανθρώπους με ελάχιστη εξοικείωση με την αξιολόγηση της διαδικτυακής πληροφορίας, οι οποίοι υιοθετούν και αναπαράγουν κυριολεκτικά οτιδήποτε περνάει από την οθόνη τους.

Απόδειξη συνιστά η δραματική απήχηση που γνωρίζουν αμέτρητες χαμηλού ποιοτικού επιπέδου και άγνωστης προέλευσης σελίδες και ομάδες, καθώς και οι δημοσιεύσεις τους, οι οποίες κατά κανόνα διαδίδουν fake news και clickbait περιεχόμενο, όμως καταφέρνουν συχνά να μετράνε δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες σχόλια, αντιδράσεις και κοινοποιήσεις.

Το Facebook, που αποτελεί πλατφόρμα-ορόσημο για την επίμαχη ηλικιακή ομάδα, διαθέτει πλέον περισσότερα AI πολυμέσα, παρά πραγματικά. Μία βόλτα από τα σχόλια είναι ενδεικτική, καθώς επιβεβαιώνεται ότι η συντριπτική πλειονότητα των θεατών αδυνατεί να τα ξεχωρίσει.

 

Η κατάσταση είναι σοβαρή, και θα γίνει ακόμη σοβαρότερη σε λίγους μήνες, όταν όλοι αυτοί οι πολίτες θα σπεύσουν στις κάλπες για να ασκήσουν το δημοκρατικό τους δικαίωμα στις εθνικές εκλογές, διαμορφώνοντας την ψήφο τους με βάση τη διαδικτυακή τους περιήγηση ανάμεσα σε ψεύτικες ειδήσεις, πλαστές εικόνες και παραποιημένα βίντεο.

Τότε δεν θα μιλάμε αστειευόμενοι για «μία θείτσα που καυλάντιζε με τον Ρονάλντο», αλλά για επικίνδυνα άτομα που θα κρίνουν τις τύχες της ζωής μας.