Σου έχει τύχει σίγουρα να θες να μπεις σε ένα site και ξαφνικά να σου ζητάει να διαλέξεις όλα τα τετράγωνα που περιέχουν φανάρια, ποδήλατα ή διαβάσεις. Αυτό το τεστ λέγεται CAPTCHA και υπάρχει παντού στο ίντερνετ για να ξεχωρίζει τους πραγματικούς ανθρώπους από τα αυτοματοποιημένα προγράμματα (bots).
Το όνομά του είναι ακρωνύμιο της αγγλικής φράσης Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart, που σημαίνει αυτοματοποιημένο τεστ διαχωρισμού υπολογιστών και ανθρώπων. Δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 από ερευνητές του Πανεπιστημίου Carnegie Mellon, ανάμεσά τους και ο Luis von Ahn, για να σταματήσει τα bots που έστελναν μαζικά spam, έφτιαχναν ψεύτικους λογαριασμούς ή αγόραζαν εισιτήρια σε δευτερόλεπτα.
Πώς λειτουργεί το κουτάκι που πατάς
Όταν βλέπεις το γνωστό τετραγωνάκι επιβεβαίωσης του reCAPTCHA της Google, ο έλεγχος ξεκινάει πριν καν κάνεις κλικ. Το σύστημα αναλύει σε πραγματικό χρόνο τη μικροσκοπική κίνηση του ποντικιού, τον ρυθμό που κάνεις scroll και τα δεδομένα περιήγησης, αφού ένα ρομπότ κινεί τον κέρσορα απόλυτα ευθύγραμμα και μηχανικά.
Αν το σύστημα έχει έστω και λίγη αμφιβολία για τη συμπεριφορά σου, σου εμφανίζει τη δοκιμασία με τις φωτογραφίες. Οι εικόνες με φανάρια, ποδήλατα ή πινακίδες είναι εύκολες για το ανθρώπινο μάτι, ενώ παλαιότερα δυσκόλευαν σημαντικά τους αλγόριθμους αναγνώρισης εικόνας.
Το κρυφό όφελος πίσω από τα φανάρια
Πέρα από τον προφανή σκοπό της αποτροπής των αυτοματοποιημένων μηχανισμών, κάθε φορά που λύνεις ένα τέτοιο τεστ, προσφέρεις παράλληλα δωρεάν εργασία σε μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες.
Οι μεγαλύτεροι θα θυμούνται: στην αρχική έκδοση του reCAPTCHA, το 2007, οι χρήστες πληκτρολογούσαν παραμορφωμένες λέξεις αντί των εικόνων, βοηθώντας, έτσι, στην ψηφιοποίηση εκατομμυρίων παλιών βιβλίων και εφημερίδων.
Αργότερα, όταν η Google εξαγόρασε την υπηρεσία το 2009, οι φωτογραφίες με πινακίδες και αριθμούς σπιτιών βοήθησαν στη βελτίωση των χαρτών του Street View και στην εκπαίδευση AI μοντέλων για την αναγνώριση δρόμων.
Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει τόσο ικανή στο να «ξεγελάει» το CAPTCHA, που το αναγκάζει να μεταβαίνει όλο και περισσότερο σε αόρατους ελέγχους στο παρασκήνιο.










